.jpeg)
Cuộc biểu tình tập trung vào việc các xưởng đóng tàu ở Ấn Độ cho tàu mắc cạn trên bãi bùn (Ảnh tư liệu của tổ chức phi chính phủ Shipbreaking).
Đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc lần đầu tiên đưa hai xưởng tái chế tàu của Ấn Độ vào danh sách các xưởng được phê duyệt dành cho ngành công nghiệp này đang làm dấy lên một cuộc tranh luận mới về việc xử lý các tàu hết hạn sử dụng. Tổ chức phi chính phủ Shpbreakingplatform, vốn từ lâu đã lên tiếng chỉ trích các xưởng đóng tàu ở Nam Á, đang kêu gọi người châu Âu loại bỏ hai xưởng của Ấn Độ khỏi danh sách đề xuất để đảm bảo tính nhất quán và đáp ứng các nghĩa vụ môi trường lâu dài, trong khi Hiệp hội Chủ tàu châu Âu hoan nghênh tin tức này.
Ủy ban châu Âu (EC) đang tìm kiếm ý kiến đóng góp từ công chúng về bản cập nhật lần thứ 16 đề xuất của mình đối với danh sách các cơ sở tái chế tàu được phê duyệt. Một tổ chức phi chính phủ nhấn mạnh rằng trong khi một xưởng đóng tàu của Thổ Nhĩ Kỳ bị loại bỏ vì "những thiếu sót lặp đi lặp lại", thì bản dự thảo lại bao gồm hai xưởng đóng tàu nằm ở Alang, Ấn Độ. Tổ chức này nhấn mạnh rằng các xưởng đóng tàu ở Ấn Độ vẫn tiếp tục kéo tàu lên bãi bùn, và mặc dù hoạt động này không bị cấm rõ ràng trong Quy định về Tái chế Tàu của EU (SRR), nhưng họ khẳng định nó không thân thiện với môi trường.
“Việc đưa hai cơ sở này vào Danh sách của EU sẽ tạo ra một tiêu chuẩn kép đáng lo ngại và làm suy yếu nghiêm trọng ngành tái chế tàu của chính EU”, ông Ingvild Jenssen, Giám đốc điều hành kiêm người sáng lập Tổ chức phi chính phủ Shipbreaking Platform, phát biểu về đề xuất đưa hai cơ sở của Ấn Độ vào danh sách.
Tổ chức phi chính phủ này lưu ý rằng EU không cho phép việc neo đậu tàu thuyền trên các bãi bùn. Họ cho rằng hoạt động này gây ra rủi ro nghiêm trọng cho hệ sinh thái ven biển, người lao động và cộng đồng dân cư. Ví dụ, họ dẫn chứng vụ tràn nhiên liệu nghiêm trọng gần đây vào tháng 6 năm 2026 tại một xưởng đóng tàu ở Ấn Độ. Họ cho biết vết dầu tràn có thể nhìn thấy từ khoảng cách 10 km (hơn 6 dặm) tính từ xưởng. Nhóm này khẳng định: “Sự cố này cho thấy sự bất lực cơ bản trong việc ngăn chặn chất gây ô nhiễm khi việc tháo dỡ diễn ra trên các bãi bùn thủy triều.”
Tổ chức phi chính phủ này khẳng định rằng việc đưa các xưởng đóng tàu của Ấn Độ vào danh sách “làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về hướng đi tương lai của Quy định Tái chế Tàu của EU”. Tổ chức này cũng nhấn mạnh sự không nhất quán, lưu ý rằng EU và các quốc gia thành viên đều là các bên ký kết Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại, một loại bao gồm cả tàu hết hạn sử dụng.
“Các tiêu chuẩn của EU SRR không thể thay đổi dựa trên vị trí địa lý. Mọi xưởng đóng tàu trong Danh sách EU đều phải tuân thủ các quy tắc và thủ tục giống nhau. Nếu không, các xưởng đóng tàu tuân thủ quy định ở EU sẽ tiếp tục phải đối mặt với sự cạnh tranh không lành mạnh”, ông Jenssen cho biết.
Tuy nhiên, Hiệp hội Chủ tàu châu Âu (ECSA) đã đưa ra tuyên bố hoan nghênh đề xuất bổ sung hai xưởng đóng tàu của Ấn Độ vào danh sách cập nhật. Hiệp hội chủ tàu này đã vận động cho việc đưa các xưởng đóng tàu Ấn Độ đáp ứng tiêu chuẩn vào danh sách. Bên cạnh ý nghĩa thực tiễn, họ khẳng định rằng việc bổ sung này là một tín hiệu chính trị mạnh mẽ và là động lực cho thấy các xưởng đóng tàu ngoài OECD đáp ứng các tiêu chuẩn có thể được công nhận.
“Đây là một bước tiến được chờ đợi từ lâu và rất đáng hoan nghênh, nhằm tưởng thưởng cho những khoản đầu tư mà các xưởng đóng tàu này đã thực hiện để đáp ứng các tiêu chuẩn của EU,” ông Sotiris Raptis, Tổng thư ký Hiệp hội Chủ tàu châu Âu (ECSA) cho biết. “Giải quyết thách thức về năng lực là điều cần thiết nếu Danh sách châu Âu muốn hoạt động như một động lực thúc đẩy việc tái chế tàu an toàn và thân thiện với môi trường trên toàn thế giới.”
Do các xưởng đóng tàu ở châu Á bị loại khỏi danh sách của EU, các chủ tàu chỉ có thể lựa chọn các xưởng ở Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các cơ sở nhỏ hơn chủ yếu ở châu Âu. Một xưởng ở Hoa Kỳ cũng đã được EU công nhận. Các bên mua trả tiền mặt thường đưa tàu từ các quốc gia thành viên EU đến các nước thứ ba trung lập, nơi họ tuyên bố đã có người mua hoặc đang tìm người mua, với lý do đây chỉ là những chiêu trò đánh lạc hướng và điểm dừng chân trước khi đến các bãi phế liệu ở châu Á.
Ấn Độ đã nỗ lực mạnh mẽ để hỗ trợ sự phát triển của ngành công nghiệp tái chế tàu biển. Gần đây, nước này đã sử dụng dữ liệu từ Hội nghị Thương mại và Phát triển của Liên Hợp Quốc (UNCTAD) để nhấn mạnh rằng Ấn Độ đứng đầu thế giới về tái chế tàu biển vào năm 2025 dựa trên trọng tải. Hơn nữa, Ấn Độ khẳng định đã phê chuẩn Công ước Hồng Kông (HKC) của IMO vào năm 2019, công ước này giải quyết các vấn đề an toàn và môi trường trong ngành. Ấn Độ cho biết sau khi nâng cấp, tổng cộng 115 cơ sở đã đáp ứng các tiêu chuẩn HKC. Chính phủ đang tiếp tục hỗ trợ tài chính để nâng cấp hoạt động của ngành công nghiệp tái chế.
Nguồn: maritime-executive
