Quy định mới sửa đổi, bổ sung lĩnh vực quản lý hạ tầng đường thủy

Quy định mới sửa đổi, bổ sung lĩnh vực quản lý hạ tầng đường thủy

Thông tư số 54/2026/TT-BXD sửa đổi, điều chỉnh thẩm quyền cho ý kiến sự phù hợp của dự án xây dựng đường thủy, khu neo đậu, thẩm quyền công bố hạn chế giao thông đường thủy.

Khu vực ngã ba tuyến đường thủy quốc gia sông Hồng - Lô. Ảnh CTV.

Điều chỉnh thẩm quyền cho ý kiến dự án đường thủy, khu neo đậu

Ngày 15/5/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 21/2026/TT-BXD quy định về quản lý kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. So với trước, nội dung thông tư có nhiều điểm mới, như quy định khi xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp cảng, bến thuỷ nội địa (trừ bến dân sinh và bến thuỷ phục vụ thi công công trình, dự án), khu neo đậu phải tuân theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thuỷ nội địa, quy hoạch khác có liên quan. Phạm vi vùng nước cảng, bến, khu neo đậu không được chồng lấn với luồng đường thủy và phải phù hợp với vùng đất với sông, kênh được cấp phép để xây dựng cảng, bến.

Để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp quản lý và tổ chức bộ máy của cơ quan quản lý chuyên ngành sau sắp xếp, thông tư cũng phân định thẩm quyền của cơ quan Trung ương (Bộ Xây dựng, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam) và địa phương (sở xây dựng) về thẩm quyền cho ý kiến về sự phù hợp của dự án đầu tư đường thủy, cảng thủy so với quy hoạch. Thông tư số 21/2026/TT-BXD có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị triển khai thông tư trên, cơ quan soạn thảo nhận thấy một số quy định chưa thực sự phù hợp.

Do đó, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 54/2026/TT-BXD sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 21/2026/TT-BXD (quy định về quản lý kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, nhằm kịp thời bổ sung, điều chỉnh các quy định quản lý mới phù hợp với tình hình thực tế.

Theo đó, quy định mới có sự điều chỉnh về thẩm quyền cho ý kiến của cơ quan quản lý về sự phù hợp của quy hoạch và thông số kỹ thuật của dự án đầu tư xây dựng đường thủy (Điều 10 Thông tư số 21/2026/TT-BXD). Cụ thể, sở xây dựng cho ý kiến về sự phù hợp quy hoạch và thông số kỹ thuật đường thủy nội địa trên địa giới hành chính địa phương (quy định trước đó giao Cuc Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho ý kiến đối với dự án đường thủy quốc gia, đường thủy chuyên dùng nối với đường thủy quốc gia).

Về đóng luồng đường thủy, các trường hợp đóng luồng được giữ nguyên như trước, thực hiện vì lý do: Bảo đảm quốc phòng, an ninh; không đảm bảo an toàn khai thác vận tải; không còn nhu cầu khai thác, sử dụng. Song quy định mới giao UBND cấp tỉnh là cơ quan công bố đóng luồng đường thủy đối với các luồng thuộc địa giới hành chính địa phương. Trong vòng 30 ngày kể từ khi có quyết định đóng luồng, tổ chức, cá nhân có luồng chịu trách nhiệm thu hồi báo hiệu đường thủy. Chi phí thực hiện đóng luồng đường thủy quốc gia, đường thủy địa phương đều được bố trí từ nguồn ngân sách địa phương.

Quy định sửa đổi, bổ sung khác tác động đến dự án đầu tư cảng, bến thủy là thẩm quyền  cho ý kiến về sự phù hợp quy hoạch và thông số kỹ thuật xây dựng cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu (Điều 17).

Theo đó, trong thủ tục dự án, Bộ Xây dựng cho ý kiến đối với dự án cảng thủy tiếp nhận phương tiện thủy nước ngoài, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho ý kiến đối với cảng trên đường thủy quốc gia, trên vùng nước (cảng biển, đường thủy địa phương) liên quan đến đường thủy quốc gia; sở xây dựng cho ý kiến đối với cảng thủy trên đường thủy, vùng nước cảng biển liên quan đến đường thủy địa phương. Đối với khu neo đậu, quy định mới có sự điều chỉnh thẩm quyền, giao sở xây dựng thẩm quyền cho ý kiến đối với dự án khu neo đậu thuộc địa giới hành chính địa phương (trừ trường hợp do Bộ Xây dựng quyết định).

Về thẩm quyền công bố hạn chế giao thông trên đường thủy (Điều 37), thông tư sửa đổi, bổ sung cũng có sự điều chỉnh so với quy định ban đầu. Theo đó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam không thực hiện nhiệm vụ này, mà giao Chi cục Hàng hải và Đường thủy, sở xây dựng, cảng vụ công bố hạn chế giao thông đường thủy trên tuyến thuộc phạm vi quản lý.

Phương tiện neo đậu tại một cảng thủy, vịnh Hạ Long.

Sở Xây dựng cấp giấy chứng phù hợp an ninh của cảng thủy 

Thông tư số 54/2026/TT-BXD cũng sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 20/2026/TT-BXD (quy định về quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng thủy nội địa, bến thủy nội địa, khu neo đậu và quản lý hoạt động hoa tiêu đường thủy nội địa, ban hành ngày 15/5/2026, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026).

Trong đó, đáng chú ý, làm rõ hơn loại phương tiện được miễn thủ tục khi đến, rời  khu vực nuôi, trồng thủy sản, hải sản, xây dựng thi công công trình trên sông, hồ, đầm, phá, vụng, vịnh và trên biển là “phương tiện thủy nội địa chở người, vật tư, thiết bị”, thay vì quy định chung là “tàu thuyền: Gồm phương tiện thủy nội địa, tàu biển, thủy phi cơ, phương tiện thủy nước ngoài) như quy định ban đâu.

Cùng đó, điều chỉnh quy định, giao sở xây dựng cấp giấy chứng nhận phù hợp an ninh cảng thủy nội địa tiếp nhận phương tiện thủy nước ngoài (quy định ban đầu Cục Hàng hải và Đườngg thủy Việt Nam cấp). Sở xây dựng cũng có thẩm quyền (cùng với Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cảng vụ) thực hiện nhiệm vụ tổ chức kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm việc thực hiện công tác an ninh tại cảng thủy nội địa tiếp nhận phương tiện thủy nước ngoài.

Nguồn: Tapchixaydung