Việt Nam và Philippines tăng tốc kiểm soát rác thải nhựa trên biển: Hướng tới chuẩn hóa quản lý chất thải cảng theo MARPOL
Kiểm soát rác thải nhựa từ tàu biển và hoạt động cảng đang trở thành một trong những ưu tiên của ngành hàng hải khu vực, khi Việt Nam và Philippines cùng thúc đẩy xây dựng hệ thống quản lý chất thải cảng theo các tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
.jpeg)
Trong tháng 7/2026, Việt Nam và Philippines đã phối hợp triển khai chuỗi hội thảo nâng cao năng lực nhằm xây dựng Kế hoạch quản lý chất thải cảng quốc gia, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực ngăn ngừa rác thải nhựa phát sinh từ các nguồn trên biển.
Hai hội thảo được tổ chức tại Hạ Long (Việt Nam) trong các ngày 6-7/7 và Manila (Philippines) vào ngày 9-10/7, thu hút hơn 90 đại biểu đến từ cơ quan quản lý hàng hải, chính quyền cảng, cơ quan môi trường, doanh nghiệp xử lý chất thải, giới học thuật cùng nhiều bên liên quan.
Hoàn thiện hệ thống tiếp nhận chất thải tại cảng
Một trong những kết quả nổi bật của chương trình là việc xây dựng dự thảo kế hoạch quản lý chất thải cảng với mục tiêu nâng cao hiệu quả tiếp nhận, thu gom và xử lý chất thải phát sinh từ tàu biển trước khi chúng xâm nhập vào môi trường.
Các kế hoạch được xây dựng hướng tới việc hoàn thiện cơ sở tiếp nhận chất thải tại cảng, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp khai thác cảng và đơn vị cung cấp dịch vụ xử lý chất thải, đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp để bảo đảm việc quản lý chất thải được thực hiện đồng bộ và thân thiện với môi trường.
Song song với đó, các đại biểu cũng được cập nhật các quy định của Phụ lục V Công ước MARPOL về phòng ngừa ô nhiễm do rác từ tàu, các hướng dẫn kỹ thuật của IMO và những thông lệ quốc tế trong quản lý chất thải cảng.
Tăng cường hợp tác để ngăn rác thải nhựa ra biển
Theo các chuyên gia, hiệu quả của hệ thống quản lý chất thải cảng không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng tiếp nhận mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý hàng hải, doanh nghiệp khai thác cảng, chính quyền địa phương và các đơn vị xử lý chất thải.
Trong khuôn khổ hội thảo, các bên đã đánh giá thực trạng quản lý chất thải tại cảng, nhận diện những hạn chế trong quy trình tiếp nhận và xử lý, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, giảm nguy cơ rác thải nhựa phát tán ra môi trường biển.
Khảo sát thực địa tại các cảng trọng điểm
Bên cạnh các phiên thảo luận, đoàn chuyên gia đã khảo sát thực tế tại Cảng Quảng Ninh và Cảng container quốc tế Cái Lân (CICT) để đánh giá hệ thống tiếp nhận chất thải hiện có và trao đổi các giải pháp nâng cấp cơ sở hạ tầng.
Tại Philippines, đoàn công tác cũng khảo sát Cảng Manila, tập trung đánh giá quy trình tiếp nhận chất thải từ tàu, những khó khăn trong quá trình vận hành và khả năng triển khai các nội dung của dự thảo kế hoạch quản lý chất thải cảng trong thực tiễn.
Góp phần thực hiện mục tiêu hàng hải xanh
Hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án RegLitter, do Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc tài trợ, thuộc Chương trình Rác thải Đại dương do IMO và FAO phối hợp triển khai.
Việc xây dựng các kế hoạch quản lý chất thải cảng được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam và Philippines từng bước hoàn thiện hệ thống tiếp nhận chất thải theo tiêu chuẩn quốc tế, tăng cường thực thi Công ước MARPOL, đồng thời đóng góp vào mục tiêu giảm thiểu rác thải nhựa đại dương và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình hàng hải xanh, phát triển bền vững trong khu vực.
Nguồn: Tham khảo IMO
