Thời gian qua, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xác định tái cấu trúc thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu là một hướng trọng tâm, nhằm chuyển từ phương thức quản lý dựa trên hồ sơ, giấy tờ sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ việc người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin sang cơ quan nhà nước chủ động khai thác, xác thực và tái sử dụng thông tin đã có.
.jpeg)
Từng bước kết nối, tạo nền tảng cho quản lý và cung cấp dịch vụ trên môi trường số.
Tạo nền tảng cho quản lý và cung cấp dịch vụ trên môi trường số
Thời gian qua, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Xây dựng về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính TTHC dựa trên dữ liệu, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã rà soát 26 TTHC có thành phần hồ sơ có thể cắt giảm, đơn giản hóa hoặc thay thế bằng việc khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu của Nhà nước. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình theo nguyên tắc “một lần cung cấp - nhiều lần sử dụng”, hạn chế yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có.
Trong lĩnh vực hàng hải, nhiều hệ thống chuyên ngành đã được hình thành và từng bước kết nối, tạo nền tảng cho quản lý và cung cấp dịch vụ trên môi trường số.
Theo đại diện Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, về kết quả rà soát 26 TTHC cho thấy dữ liệu đã có thể hỗ trợ trực tiếp việc cắt giảm thành phần hồ sơ. Một số thông tin về đăng ký tàu biển Việt Nam có thể được khai thác từ CSDL tàu biển, thuyền viên; một số thành phần hồ sơ về đăng ký doanh nghiệp đã được bãi bỏ; một số giấy tờ về bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với ô nhiễm dầu đã được giảm đối với tàu biển Việt Nam. Đối với văn bằng, chứng chỉ chuyên môn của thuyền viên, Cục đang đề xuất theo hướng khai thác dữ liệu điện tử thay cho việc yêu cầu cung cấp lại giấy tờ.
Đối với cơ sở dữ liệu (CSDL) đăng ký tàu biển và CSDL thuyền viên đã được nâng cấp, chuẩn hóa và kết nối với CSDL dùng chung của Bộ Xây dựng. Theo báo cáo kế hoạch 100 ngày, CSDL tàu biển có 3.887 dữ liệu, trong đó 2.947 dữ liệu đã đồng bộ, đạt 76%; CSDL thuyền viên có 72.336 dữ liệu, trong đó 64.336 dữ liệu đã đồng bộ đạt 89%. Cục đặt mục tiêu đến ngày 15/11/2026 làm sạch, chuẩn hóa, đối soát tối thiểu 80% dữ liệu đủ điều kiện đồng bộ.
Bên cạnh đó, các hệ thống AIS, VTS, LRIT, MEOLUT và Inmarsat đang hỗ trợ giám sát tàu thuyền, cung cấp thông tin về vị trí, hành trình, nhận dạng, liên lạc và báo nạn, phục vụ điều hành giao thông và bảo đảm an toàn hàng hải.
Thời gian tới, trọng tâm đối với hàng hải là chuyển từ xây dựng CSDL sang khai thác hiệu quả CSDL để tái cấu trúc TTHC, tự động khai thác và xác thực thông tin, qua đó giảm giấy tờ và thời gian thực hiện thủ tục.
Đối với đường thủy nội địa, nhiệm vụ trọng tâm là chuẩn hóa, làm sạch và tăng cường cập nhật dữ liệu trong bối cảnh giải quyết TTHC đã được phân cấp cho địa phương.
Bên cạnh đó, CSDL quản lý phương tiện thủy nội địa hiện có 183.596 bản ghi phương tiện và CSDL người điều khiển có 328.552 bản ghi. Qua đối soát với C06, còn 183.596 bản ghi phương tiện và 87.646 bản ghi người điều khiển chưa đủ thông tin định danh để đối soát, chủ yếu do thiếu thông tin định danh chủ phương tiện, tổ chức hoặc thông tin căn cước trong dữ liệu hình thành trước tháng 12/2024.
Từ 01/7/2025, việc cập nhật dữ liệu phát sinh cần tiếp tục được hoàn thiện đồng bộ với quá trình phân cấp giải quyết TTHC tại địa phương. Cục đang đề xuất tăng cường sử dụng phần mềm nghiệp vụ kết nối với hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung, đồng thời rà soát phương tiện và người điều khiển trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm CSDL “đúng, đủ và sống”.
Kết quả đáng chú ý là từ ngày 01/7/2026, Cục triển khai Hệ thống tiếp nhận thông tin tàu thuyền vào, rời cảng, bến. Đến ngày 08/9/2026 đã cấp 3.536 tài khoản cho chủ cảng, bến; thông tin khai báo được chia sẻ cho các cơ quan quản lý liên quan. Đây là mô hình “một lần khai báo - nhiều cơ quan sử dụng”.
Bên cạnh đó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cũng đang triển khai hệ thống giám sát phương tiện thủy nội địa bằng công nghệ GSM, tích hợp dữ liệu hành trình GSM với AIS phục vụ quản lý trên phạm vi toàn quốc, dự kiến hoàn thành và chạy thử trong năm 2026.
Chuyển đổi số hiệu quả là phục vụ tốt nhất người dân và doanh nghiệp
Nhằm triển khai hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số đối với lĩnh vực hàng hải và đường thủy, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xác định một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.
Dữ liệu là đầu vào của TTHC, khi Nhà nước đã có dữ liệu và đủ điều kiện xác thực thì chủ động khai thác, hạn chế yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại.
Đồng thời, cắt giảm TTHC phải gắn với tái cấu trúc quy trình, loại bỏ các bước và thành phần hồ sơ không còn cần thiết khi dữ liệu điện tử đã được xác thực. Kết nối dữ liệu phải gắn với trách nhiệm cập nhật, bảo đảm dữ liệu chính xác, đầy đủ và kịp thời; đồng thời hoàn thiện các chuẩn kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu.
Bên cạnh đó, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo: giảm thông tin phải cung cấp, giảm giấy tờ, thời gian, số lần thực hiện và chi phí tuân thủ.
Hướng tới một mục tiêu quản lý nhà nước dựa trên dữ liệu và cung cấp dịch vụ thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi số không chỉ là xây dựng phần mềm hay CSDL, mà quan trọng hơn là dữ liệu phải được sử dụng để thay đổi quy trình, cắt giảm thủ tục và tạo ra hiệu quả thực chất.
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xác định tiếp tục chuyển từ “số hóa quy trình” sang “tái cấu trúc quy trình dựa trên dữ liệu”, góp phần đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào thực tiễn và nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Nguồn: Tapchixaydung
